Monocultuur is de praktijk van het verbouwen van één gewas over een groot gebied, seizoen na seizoen of in één aaneengesloten blok. Duizend hectare maïs in Iowa is een monocultuur. Dat geldt ook voor een gazon op een golfbaan of een dennenplantage.

Deze aanpak heeft duidelijke voordelen op grote schaal. Een enkel gewas kan met dezelfde machines en volgens hetzelfde schema worden geplant, bespoten en geoogst. Het vereenvoudigt besluitvorming, verlaagt de kosten en heeft bijgedragen aan de opbrengststijgingen van de afgelopen eeuw. Het grootste deel van de wereldwijde tarwe, rijst, maïs en sojabonen is afkomstig van monocultuursystemen.

De kosten

• Plagen en ziekten hopen zich op wanneer dezelfde gastheer steeds aanwezig is.
• Zonder vruchtwisseling raken de voedingsstoffen in de bodem ongelijkmatig uitgeput.
• De biodiversiteit neemt zowel boven als onder de grond sterk af.
• Weerschokken troffen de hele oogst tegelijk.

Telers proberen de problemen op te lossen met vruchtwisseling, resistente rassen en gerichte bestrijdingsmiddelen. Maar de fundamentele kwetsbaarheid blijft bestaan. Een enkele hagelbui of een nieuwe ziekteverwekker kan in een monocultuur de inkomsten van een heel seizoen tenietdoen, iets wat in een divers systeem niet zou gebeuren.