Kök hücre, bölünebilen ve özelleşmiş hücre tiplerine dönüşebilen farklılaşmamış bir hücredir. Vücudun ham maddesidir. Embriyonik kök hücreler herhangi bir hücre tipine dönüşebilir. Erişkin kök hücreler daha sınırlıdır ve genellikle bulundukları dokunun hücre tiplerini üretirler. Uyarılmış pluripotent kök hücreler, embriyonik kök hücreler gibi davranacak şekilde yeniden programlanmış erişkin hücrelerdir. Her türün farklı özellikleri ve kullanım alanları vardır.
Kök hücreler iki yetenekle tanımlanır. Kendini yenileme, daha fazla kök hücre üretmek için bölünebilmeleri anlamına gelir. Potansiyel ise diğer hücre tiplerine farklılaşabilmeleri anlamına gelir. Embriyonik kök hücreler pluripotenttir, yani vücuttaki herhangi bir hücreye dönüşebilirler. Erişkin kök hücreler multipotenttir, yani sınırlı sayıda hücre tipini üretebilirler. Kemik iliğindeki hematopoietik kök hücreler tüm kan hücrelerini üretir. Mezenkimal kök hücreler ise kemik, kıkırdak ve yağ üretir.
Kök hücreler tıpta kullanılmaktadır. Kemik iliği nakli lösemi ve lenfomaları tedavi eder. Diyabet, Parkinson hastalığı, omurilik yaralanması ve kalp yetmezliği için kök hücre tedavileri geliştirilmektedir. Ayrıca gelişim ve hastalıkları incelemek için araştırmalarda ve toksisite taraması için ilaç testlerinde de kullanılırlar.
Bu alan tartışmasız değil. Embriyonik kök hücre araştırmaları, embriyoların yok edilmesiyle ilgili etik soruları gündeme getiriyor. Uyarılmış pluripotent kök hücreler bu sorunu ortadan kaldırıyor ancak başka riskler taşıyabiliyor. Bilim ilerliyor ve etik tartışma sürüyor.
Comments (2)
Leave a comment