Stratigrafi, göreceli tarihlemeyi belirlemek için kaya ve toprak katmanlarının incelenmesidir. Temel prensip basittir: bozulmamış bir dizide, alt katmanlar üstlerindeki katmanlardan daha eskidir. Arkeologlar bunu bir alandaki yerleşim sırasını oluşturmak için kullanırlar. Bir çömlek stili diğerinden daha alt bir katmanda görünüyorsa, ilki daha eskidir. Üst üste binme yasası olarak adlandırılan bu mantık, 17. yüzyılda Nicolas Steno tarafından ortaya konmuştur.

Gerçek arkeolojik alanlar nadiren bozulmamış halde kalır. Kemirgenler tünel kazar. Kökler içeri girer. Seller aşındırır. Daha sonraki çukurlar daha önceki katmanları keser. Arkeologlar her buluntunun tam konumunu kaydeder ve katmanları profilden gösteren kesit diyagramları çizerler. Ayrıca, orijinal bağlamlarından hareket etmiş nesneler olan intrüzyonları da izlerler. Derin bir katmanda bulunan bir sikke, aksi ispatlanana kadar şüphelidir. Diğer alanlarla çapraz tarihleme ve radyokarbon gibi mutlak yöntemler, dizileri doğrulamaya yardımcı olur.

Temel prensipler

• Üst üste binme: Alt katmanlar daha eskidir.
• Orijinal yataylık: katmanlar başlangıçta düzdür.
• Çapraz kesme: Bir özelliğin diğerini kestiği nokta.
• İlişkilendirme: Aynı katmandaki nesneler kabaca aynı döneme aittir.

Stratigrafi, arkeolojiye zaman derinliği kazandırır. Stratigrafi olmadan, eserler bağlamdan kopuk bir şekilde ortada kalırdı.