Niepełnosprawność intelektualna to stan charakteryzujący się znacznym ograniczeniem funkcji intelektualnych i zachowań adaptacyjnych, ujawniający się przed 18. rokiem życia. Powszechnie przyjmuje się, że inteligencja wynosi około 70 punktów lub mniej, jednak do postawienia diagnozy konieczne jest również upośledzenie codziennych umiejętności, takich jak komunikacja, samoobsługa i uczestnictwo w życiu społecznym.

Przyczyny są zróżnicowane. Schorzenia genetyczne, takie jak zespół Downa i zespół łamliwego chromosomu X, narażenie na toksyny lub infekcje w okresie prenatalnym, powikłania okołoporodowe oraz poważna wczesna deprywacja, mogą prowadzić do niepełnosprawności intelektualnej. W wielu przypadkach nie udaje się zidentyfikować pojedynczej przyczyny. Stopień ograniczenia waha się od łagodnego – gdzie samodzielne życie z pomocą jest często możliwe – do głębokiego, wymagającego ciągłej opieki.

Wczesna interwencja, edukacja specjalna i wsparcie społeczności poprawiają wyniki. Współczesna praktyka koncentruje się na maksymalizacji funkcjonowania adaptacyjnego i integracji, a nie wyłącznie na poziomie IQ. Definicje prawne i edukacyjne zmieniały się z biegiem czasu, odzwierciedlając zarówno wiedzę naukową, jak i zmieniające się wartości społeczne.

Niepełnosprawność intelektualna to zaburzenie rozwojowe, które wpływa na nabywanie umiejętności poznawczych i praktycznych. Wsparcie i możliwości kształtują stopień wykorzystania potencjału danej osoby.