Hipokamp to zakrzywiona struktura w przyśrodkowym płacie skroniowym, niezbędna do tworzenia nowych, wyraźnych wspomnień. Bez niego przeszłość wykraczająca poza kilka minut w dużej mierze zanika.

Słynny pacjent HM, któremu chirurgicznie usunięto hipokamp w celu kontrolowania padaczki, zachował dawne wspomnienia i zdolność do uczenia się nowych umiejętności motorycznych, ale nie był w stanie tworzyć nowych, trwałych wspomnień faktów ani zdarzeń. To rozwarstwienie utwierdziło hipokamp w jego kluczowym znaczeniu dla pamięci deklaratywnej, pozostawiając jednocześnie inne systemy pamięci nienaruszone. Struktura ta uczestniczy również w nawigacji przestrzennej; komórki odpowiedzialne za lokalizację w jej obrębie aktywują się, gdy zwierzę znajduje się w określonych miejscach, przyczyniając się do powstania mapy poznawczej.

Hipokamp jest wrażliwy na stres, niedotlenienie i wczesne stadia choroby Alzheimera. Jego neurony nadal są zdolne do ograniczonej neurogenezy u dorosłych, co wzbudziło ogromne zainteresowanie badawcze. Konsolidacja pamięci wydaje się obejmować stopniowe przenoszenie zależności z hipokampa do sieci neokorowych, dzięki czemu starsze wspomnienia mogą przetrwać uszkodzenia hipokampa.

Nowe epizody i fakty przechodzą przez hipokamp w drodze do trwałego zapisu. Kiedy ta brama zostaje uszkodzona, trwający zapis życia zostaje przerwany.