Praca terenowa to badania z pierwszej ręki prowadzone w naturalnym środowisku badanej populacji. To definiująca metoda antropologii kulturowej i rytuał przejścia każdego doktoranta w tej dziedzinie. Pakujesz torbę, uczysz się języka, wprowadzasz się do społeczności i zostajesz tam na tyle długo, że ludzie przestają traktować cię jak gościa. Wtedy zaczyna się prawdziwa nauka.

Praca w terenie jest chaotyczna. Plany się rozpadają. Informatorzy zmieniają zdanie. Pytania, z którymi przyjechałeś, mogą okazać się nietrafione. Antropolodzy często opisują okres szoku kulturowego, po którym następuje stopniowa adaptacja. Zebrane dane obejmują nie tylko wywiady i obserwacje, ale także strukturę codziennego życia: kto z kim się kłóci, o czym ludzie żartują, jak faktycznie podejmowane są decyzje.

Czego wymaga

• Nauka języków i cierpliwość.
• Etyczna opieka nad ludźmi, którzy Cię goszczą.
• Systematyczne robienie notatek i zapisywanie.
• Refleksja na temat własnej obecności i uprzedzeń.

Praca terenowa zmienia badacza w takim samym stopniu, w jakim dostarcza wiedzy. To część jej siły, ale i trudności.