Ascetisme is strenge zelfdiscipline en onthouding met het oog op spirituele doeleinden. Het is de praktijk van zelfverloochening ten behoeve van een hoger doel. Het komt voor in vele religies. Monniken vasten. Kluizenaars trekken zich terug. Yogi's volharden. Asceten verzaken plezier. Ze verzaken comfort. Ze verzaken de wereld. Ze zoeken zuiverheid. Ze zoeken verlichting. Ze zoeken eenwording met God.

Ascetisme kent een lange geschiedenis. De woestijnvaders vluchtten in de derde eeuw naar de wildernis. Ze vastten, baden en weerstonden verleidingen. Antonius van Egypte is de bekendste. Hij leefde eerst in een graf, daarna in een fort en vervolgens op een berg. Hij at brood en zout. Hij sliep op de grond. Hij bad voortdurend. Zijn leven inspireerde duizenden. Het kloosterleven ontstond uit zijn voorbeeld. Benedictus schreef een regel van gematigdheid. Franciscus omarmde de armoede. De ascetische traditie leeft voort.

Ascetische praktijken

• Vasten: zich onthouden van voedsel.
• Celibaat: zich onthouden van seks.
• Armoede: het afzien van bezittingen.
• Stilte: zich onthouden van spreken.
• Vigilie: wakker blijven om te bidden.

Ascetisme is niet voor iedereen. Het kan gevaarlijk zijn. Het kan leiden tot hoogmoed. Het kan leiden tot wanhoop. Het kan het lichaam beschadigen. Het kan de geest beschadigen. De kerk heeft altijd gewaarschuwd tegen extremen. Het doel is niet om het lichaam te straffen. Het doel is om de geest te bevrijden. Het doel is om de hartstochten te beheersen. Het doel is om God meer lief te hebben. Ascetisme is een instrument. Het is geen doel op zich. Het is een middel. Het is een manier om te zeggen: God is belangrijker dan comfort. God is belangrijker dan plezier. God is belangrijker dan het leven zelf. Dat is het ascetische getuigenis. Het is een radicaal getuigenis. Het is een noodzakelijk getuigenis. In een wereld van overdaad zegt de asceet: genoeg. In een wereld van lawaai zegt de asceet: stilte. In een wereld van zelfzucht zegt de asceet: God. Dat is de boodschap. Dat is de uitdaging. Dat is ascetisme.