Een premisse is een bewering die een conclusie in een argument ondersteunt. Het is een reden om iets te geloven. In een syllogisme zijn de premissen de twee beweringen die tot de conclusie leiden. Alle mensen zijn sterfelijk. Socrates is een mens. Daarom is Socrates sterfelijk. De eerste twee beweringen zijn premissen. De derde is de conclusie. Premissen kunnen waar of onwaar zijn. Ze kunnen worden ondersteund door andere argumenten of als uitgangspunt worden aanvaard. In een geldig argument moet de conclusie waar zijn als de premissen waar zijn. In een deugdelijk argument zijn de premissen waar en is de vorm geldig.

Premissen kunnen expliciet of impliciet aanwezig zijn. Ze kunnen expliciet zijn, zoals in een formeel argument, of verborgen, zoals in alledaagse redeneringen. Het identificeren van verborgen premissen is een essentiële vaardigheid in kritisch denken. Vaak lijkt een argument overtuigend omdat een twijfelachtige premisse niet expliciet wordt genoemd. Door deze expliciet te maken, kan deze worden geëvalueerd. Premissen kunnen ook worden betwist. Als iemand een premisse betwist, moet het argument mogelijk worden onderbouwd met verdere argumenten. In de filosofie worden premissen vaak getoetst aan de hand van tegenvoorbeelden en gedachte-experimenten. Het doel is niet om te winnen, maar om premissen te vinden die waar en relevant zijn.

Soorten panden

• Major. De bredere bewering in een syllogisme.
• Minor. De meer specifieke verklaring.
• Impliciet. Niet expliciet vermeld, maar verondersteld.
• Empirisch. Gebaseerd op observatie.
• Conceptueel. Gebaseerd op definities of logica.

Een premisse is niet hetzelfde als een aanname, hoewel de twee elkaar overlappen. Een aanname is iets dat als vanzelfsprekend wordt beschouwd. Een premisse wordt aangevoerd als een reden.