Een analytische propositie is waar op grond van haar betekenis. Het predicaat is vervat in het subject. Alle vrijgezellen zijn ongehuwd. Het begrip vrijgezel omvat al ongehuwd. Je hoeft de wereld niet te controleren. De waarheid zit in de woorden. De propositie is analytisch.

De term is afkomstig van Immanuel Kant. Hij maakte onderscheid tussen analytische en synthetische proposities. Analytische proposities zijn waar per definitie. Synthetische proposities zijn waar op grond van de feiten. "Alle vrijgezellen zijn ongetrouwd" is een analytische propositie. "Alle vrijgezellen zijn ongelukkig" is een synthetische propositie. De eerste is waar op grond van de betekenis. De tweede vereist bewijs.

Voorbeelden van analytische proposities

• Alle driehoeken hebben drie zijden.
• Een vrijgezel is een man die niet met zijn vrouw getrouwd is.
• Rood is een kleur.
• Als het regent, dan regent het.
• Geen enkele vrijgezel is getrouwd.

Analytische proposities zijn noodzakelijkerwijs waar. Ze kunnen niet onwaar zijn. Het ontkennen ervan leidt tot een tegenspraak. Een getrouwde vrijgezel is een tegenspraak. De propositie geeft geen informatie over de wereld. Ze vertelt je iets over taal en concepten. Dat is de kritiek. Analytische proposities zijn triviaal. Ze voegen niets toe aan de kennis. Ze verduidelijken alleen definities. Kant was het ermee eens dat analytische proposities niet informatief zijn. Maar hij betoogde dat sommige proposities zowel analytisch als informatief zijn. Hij noemde ze synthetisch a priori. Dat is een controversiële categorie. De meeste filosofen accepteren het onderscheid tussen analytisch en synthetisch. Maar de grens wordt betwist. Is water H₂O analytisch of synthetisch? Het werd ontdekt door de wetenschap, dus het lijkt synthetisch. Maar sommigen beweren dat water gewoon H₂O betekent. Het debat gaat door. Analytische proposities zijn waar op grond van betekenis. Maar wat als betekenis geldt, is niet altijd duidelijk.