Geheugenverlies, dat begint als af en toe vergeetachtigheid, kan zich in de loop der jaren ontwikkelen tot een diepgaand verlies van identiteit en zelfstandigheid. De ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende oorzaak van deze achteruitgang. Microscopische kenmerken zijn onder andere extracellulaire amyloïde plaques en intracellulaire neurofibrillaire kluwen van tau-eiwit.

Neuronen in de hippocampus en de associatiecortex degenereren, waardoor circuits die nodig zijn voor het leren van nieuwe dingen en later voor taal, ruimtelijke oriëntatie en oordeelsvermogen verstoord raken. Vroege symptomen zijn vaak problemen met het vormen van recente herinneringen; latere stadia beïnvloeden bijna alle cognitieve domeinen en uiteindelijk ook de motorische functies.

Leeftijd is de belangrijkste risicofactor, maar ook genetica, de gezondheid van de bloedvaten en leefstijl spelen een rol. Er bestaat geen genezing, maar sommige medicijnen vertragen de progressie van de symptomen enigszins door de aanmaak van acetylcholine te stimuleren of amyloïde aan te pakken. Er wordt voortdurend onderzoek gedaan naar vroegere detectie door middel van biomarkers en naar therapieën die de onderliggende pathologie kunnen beïnvloeden.

• Progressief verlies van geheugen en cognitie
• Gekenmerkt door plaques en kluwen.
• Begint in de mediale temporale regio's
• Er is nog geen ziekteveranderende behandeling goedgekeurd.