Chế độ chính trị trong đó người đứng đầu nhà nước không phải là quân chủ và quyền lực tối cao thuộc về nhân dân thông qua sự đại diện được gọi là chế độ cộng hòa. Các quan chức nắm giữ chức vụ thông qua bầu cử hoặc bổ nhiệm theo luật định chứ không phải theo quyền thừa kế.

Các nền cộng hòa rất đa dạng, từ các nền dân chủ tự do với sự bảo vệ quyền lợi mạnh mẽ đến các hệ thống độc tài vẫn giữ hình thức cộng hòa nhưng không có bầu cử cạnh tranh. Truyền thống cộng hòa nhấn mạnh đức hạnh công dân, pháp quyền và phản đối sự cai trị cá nhân độc đoán. Các hiến pháp hỗn hợp cân bằng giữa các yếu tố dân chủ, quý tộc và hành pháp từ lâu đã được gắn liền với sự ổn định của nền cộng hòa.

Hầu hết các quốc gia hiện đại tự mô tả mình là các nước cộng hòa. Tuy nhiên, chỉ riêng nhãn hiệu này không đảm bảo tự do hay chính phủ tốt; chất lượng của các thể chế và văn hóa chính trị mới quyết định kết quả. Các cuộc tranh luận trong tư tưởng cộng hòa vẫn tiếp diễn về thiết kế thể chế tốt nhất để bảo đảm tự do và lợi ích chung.

• Quốc gia không có chế độ quân chủ cha truyền con nối
• Quyền lực nằm trong tay nhân dân thông qua sự đại diện.
• Đề cao luật pháp hơn là quyền tự quyết cá nhân.
• Hình thức chính quyền rất đa dạng, từ dân chủ đến chuyên chế.