Mỉa mai bằng lời nói là một biện pháp tu từ trong đó những gì được nói ra trái ngược với những gì được ngụ ý. Đó là hình thức mỉa mai đơn giản nhất. "Thời tiết đẹp đấy," bạn nói, trong khi trời đang mưa như trút nước. "Làm tốt lắm," bạn nói, trong khi ai đó làm rơi khay đựng ly.

Mỉa mai bằng lời nói thường bị nhầm lẫn với châm biếm, nhưng chúng không giống nhau. Châm biếm là mỉa mai bằng lời nói mang tính chế giễu. Mỉa mai bằng lời nói có thể nhẹ nhàng hoặc thậm chí trìu mến. Nó cũng có thể được sử dụng để làm dịu đi một sự thật khắc nghiệt. Một bác sĩ có thể nói, “Điều này sẽ không đau chút nào đâu,” trong khi biết rằng nó sẽ gây nhức nhối. Giọng điệu rất quan trọng. Trong văn viết, mỉa mai bằng lời nói phụ thuộc vào ngữ cảnh. Nếu thiếu giọng điệu hoặc sự hiểu biết chung, nó có thể bị bỏ qua. Đó là lý do tại sao đôi khi nó phản tác dụng trong email và tin nhắn. Khi nó hiệu quả, nó tạo ra sự gắn kết giữa người nói và người nghe. Cả hai đều hiểu ý nghĩa thực sự đằng sau những từ ngữ.

Ví dụ

• “Thời tiết đẹp” — trong cơn bão
• “Làm tốt lắm” — sau một thất bại
• “Sẽ không đau chút nào đâu” — trước một ca phẫu thuật đau đớn.
• “Tôi thích xếp hàng chờ đợi” — khi hàng dài