Xung đột giữa con người và thiên nhiên là một loại xung đột bên ngoài, trong đó nhân vật phải đấu tranh chống lại các thế lực tự nhiên—thời tiết, hoang dã, động vật hoặc bệnh tật. Thế giới phi nhân loại trở thành kẻ thù.

Những câu chuyện về sinh tồn trên biển, vượt sa mạc, chịu đựng bão tố hay dịch bệnh thuộc loại này. Cuộc xung đột thử thách sức chịu đựng, sự khéo léo và giới hạn khả năng kiểm soát của con người. Thiên nhiên thường thờ ơ hơn là độc ác, điều này khiến cuộc đấu tranh vừa mang tính sử thi vừa mang tính sống còn. Kết cục có thể là sự sống sót, cái chết, hoặc một sự thỏa hiệp khó khăn với những giới hạn của tự nhiên.

Cuộc đối đầu giữa con người và thiên nhiên thường mang nặng ý nghĩa về vị trí của nhân loại trong trật tự rộng lớn hơn. Nó có thể ca ngợi sự kiên cường hoặc phơi bày sự kiêu ngạo. Trong thời đại khủng hoảng môi trường, xung đột này càng trở nên cấp bách hơn, đôi khi chuyển sang hướng con người đối mặt với hậu quả hành động của con người đối với thiên nhiên. Cốt lõi vẫn là nhân vật chính được đo lường bằng những thế lực không khoan nhượng.

Khi trở ngại chính là thế giới vật chất, thì xung đột là giữa con người và thiên nhiên.