Độc thoại kịch tính là một thể thơ trong đó một người nói duy nhất hướng lời đến người nghe im lặng, tiết lộ tính cách và hoàn cảnh trong quá trình đó. Người nói không phải là nhà thơ mà là một nhân vật hư cấu.

Robert Browning đã hoàn thiện thể loại này trong các bài thơ như “My Last Duchess” và “The Bishop Orders His Tomb”. Công tước xứ Ferrara, trong khi trưng bày một bức chân dung, vô tình bộc lộ sự ghen tuông và khả năng đã giết người vợ cũ của mình. Người đọc tự mình ghép nối sự thật từ những gì người nói thốt ra và từ những điều mà anh ta không nhận ra về chính mình. Những phản ứng ngầm của người nghe im lặng càng làm tăng thêm kịch tính cho bài thơ.

Độc thoại kịch tính kết hợp sự mãnh liệt của thơ trữ tình với khả năng khắc họa nhân vật của kịch nghệ. Chúng mời gọi sự phân tích tâm lý và thường phơi bày sự tự lừa dối, phù phiếm hoặc mù quáng về đạo đức. Các nhà thơ hiện đại tiếp tục điều chỉnh hình thức này cho nhiều giọng điệu và hoàn cảnh khác nhau. Yêu cầu then chốt vẫn là một người nói rõ ràng, mà lời nói của người đó có tác dụng nhiều hơn cả ý định của chính người nói.

Một giọng nói duy nhất cất lên trong một hoàn cảnh cụ thể và, trong quá trình nói, bộc lộ nhiều hơn những gì nó dự định – đó chính là độc thoại kịch tính.