Bạn có một dung dịch axit chưa biết nồng độ. Bạn muốn biết lượng axit đó là bao nhiêu. Bạn thêm một dung dịch bazơ có nồng độ đã biết cho đến khi axit được trung hòa hoàn toàn. Đó chính là phép chuẩn độ, một phương pháp xác định nồng độ bằng cách thêm một chất phản ứng có nồng độ đã biết. Điểm trung hòa hoàn toàn được gọi là điểm tương đương. Chất chỉ thị sẽ đổi màu để báo hiệu điểm kết thúc. Thể tích chất phản ứng được sử dụng cho biết nồng độ của dung dịch chưa biết.

Cách thiết lập khá đơn giản. Một buret chứa chất chuẩn độ, dung dịch có nồng độ đã biết. Một bình tam giác chứa chất cần phân tích, dung dịch có nồng độ chưa biết. Chất chuẩn độ được thêm từ từ, vừa thêm vừa khuấy đều, cho đến khi chất chỉ thị đổi màu. Thể tích chất được thêm vào được ghi lại. Phép tính sử dụng tỉ lệ mol của phản ứng. Đối với phép chuẩn độ axit-bazơ, số mol axit bằng số mol bazơ tại điểm tương đương, được điều chỉnh theo hệ số trong phương trình cân bằng.

Có nhiều loại chuẩn độ. Chuẩn độ axit-bazơ xác định nồng độ của axit hoặc bazơ. Chuẩn độ oxy hóa khử sử dụng chất oxy hóa hoặc chất khử. Chuẩn độ phức chất sử dụng thuốc thử tạo phức với chất cần phân tích, thường là đối với các ion kim loại. Chuẩn độ kết tủa tạo thành chất rắn không tan. Mỗi loại đều có chất chỉ thị và cách tính toán riêng.

Phương pháp chuẩn độ được sử dụng trong kiểm soát chất lượng, thử nghiệm môi trường, phân tích dược phẩm và nghiên cứu. Nó chính xác, không tốn kém và chỉ cần thiết bị cơ bản. Đây là một trong những kỹ thuật phân tích phổ biến nhất trong hóa học.