Bức màn vô minh là công cụ của John Rawls để đảm bảo sự công bằng trong xã hội. Hãy tưởng tượng bạn đang thiết kế một xã hội. Bạn không biết mình sẽ ở vị trí nào. Bạn không biết mình sẽ giàu hay nghèo, khỏe mạnh hay ốm yếu, tài năng hay bình thường. Bạn chọn ra các quy tắc đằng sau bức màn vô minh. Bạn không biết mình sẽ là ai. Vì vậy, bạn chọn những quy tắc công bằng cho tất cả mọi người. Bạn có thể là người thiệt thòi nhất. Bạn muốn các quy tắc đó bảo vệ mình.
Rawls đã giới thiệu khái niệm "bức màn vô minh" trong tác phẩm "Lý thuyết công lý" năm 1971. Đó là một thí nghiệm tư tưởng. Nó đảm bảo tính khách quan. Nếu bạn không biết vị trí của mình, bạn sẽ không thể thao túng luật lệ theo hướng có lợi cho mình. Bạn sẽ chọn công lý như là sự công bằng. Rawls lập luận rằng hai nguyên tắc sẽ được lựa chọn. Thứ nhất, các quyền tự do cơ bản bình đẳng cho tất cả mọi người. Thứ hai, bất bình đẳng về xã hội và kinh tế chỉ được biện minh nếu chúng mang lại lợi ích cho những người yếu thế nhất.
Nguyên tắc bức màn vô minh
- Quyền tự do cơ bản bình đẳng cho tất cả mọi người.
- Bình đẳng về cơ hội.
- Nguyên tắc khác biệt: bất bình đẳng mang lại lợi ích cho những người yếu thế nhất.
- Tính khách quan: lựa chọn luật lệ mà không biết vị trí của mình.
- Công bằng: kết quả của một quy trình công bằng.
Bức màn vô minh có sức ảnh hưởng rất lớn. Nó được sử dụng trong triết học chính trị, đạo đức và kinh tế. Nó là một thước đo cho sự công bằng. Nếu một quy tắc có vẻ công bằng đằng sau bức màn vô minh, thì nó là công bằng. Nếu nó chỉ mang lại lợi ích cho người giàu, thì nó là bất công. Bức màn vô minh không cho bạn biết công lý là gì. Nó cho bạn biết cách tìm kiếm nó. Nó loại bỏ sự thiên vị. Nó buộc bạn phải xem xét trường hợp xấu nhất. Đó là một ý tưởng mạnh mẽ. Nó cũng gây tranh cãi. Một số người nói rằng nó quá trừu tượng. Một số người nói rằng nó bỏ qua cộng đồng và truyền thống. Nhưng nó vẫn là một khái niệm trung tâm trong các cuộc tranh luận về công lý. Nó đặt ra câu hỏi: bạn sẽ chọn gì nếu bạn không biết mình sẽ là ai? Câu trả lời là sự công bằng.
Comments
No comments yet. Be the first to share a thought.
Leave a comment