Zasłona niewiedzy to narzędzie Johna Rawlsa służące zapewnieniu sprawiedliwości społecznej. Wyobraź sobie, że projektujesz społeczeństwo. Nie wiesz, jaką pozycję zajmiesz. Nie wiesz, czy będziesz bogaty, czy biedny, zdrowy, czy chory, utalentowany, czy przeciętny. Wybierasz zasady ukryte za zasłoną niewiedzy. Nie wiesz, kim będziesz. Wybierasz więc zasady sprawiedliwe dla wszystkich. Możesz być w najgorszej sytuacji. Chcesz, żeby zasady cię chroniły.

Rawls wprowadził zasłonę niewiedzy w „Teorii sprawiedliwości” w 1971 roku. To eksperyment myślowy. Zapewnia bezstronność. Jeśli nie znasz swojego miejsca, nie będziesz manipulował regułami na swoją korzyść. Wybierzesz sprawiedliwość jako bezstronność. Rawls argumentował, że należy wybrać dwie zasady. Po pierwsze, równe podstawowe wolności dla wszystkich. Po drugie, nierówności społeczne i ekonomiczne są uzasadnione tylko wtedy, gdy przynoszą korzyści najmniej uprzywilejowanym.

Zasady zasłony ignorancji

• Równe podstawowe wolności dla wszystkich.
• Sprawiedliwa równość szans.
• Zasada różnicy: nierówności przynoszą korzyści najmniej uprzywilejowanym.
• Bezstronność: ustalaj zasady nie znając swojego miejsca.
• Sprawiedliwość: wynik uczciwej procedury.

Zasłona niewiedzy ma ogromny wpływ. Jest wykorzystywana w filozofii politycznej, etyce i ekonomii. Jest testem sprawiedliwości. Jeśli reguła wydaje się sprawiedliwa za zasłoną, jest sprawiedliwa. Jeśli przynosi korzyści tylko bogatym, jest niesprawiedliwa. Zasłona niewiedzy nie mówi ci, czym jest sprawiedliwość. Mówi ci, jak ją znaleźć. Usuwa uprzedzenia. Zmusza do rozważenia najgorszego scenariusza. To potężna idea. Jest też kontrowersyjna. Niektórzy twierdzą, że jest zbyt abstrakcyjna. Inni, że ignoruje wspólnotę i tradycję. Pozostaje jednak centralnym pojęciem w debatach o sprawiedliwości. Pyta: co byś wybrał, gdybyś nie wiedział, kim będziesz? Odpowiedzią jest sprawiedliwość.