Đối thoại là cuộc trò chuyện giữa hai người trở lên. Trong triết học, nó cũng là một phương pháp và một hình thức văn học. Plato đã viết những cuộc đối thoại trong đó Socrates đặt câu hỏi cho người đối thoại, vạch trần những mâu thuẫn và thúc đẩy họ hướng đến sự thấu hiểu. Hình thức rất quan trọng. Triết học trong một cuộc đối thoại không phải là một bài giảng. Đó là một sự trao đổi, với các quan điểm được kiểm chứng trong thời gian thực. Người đọc theo dõi quá trình tìm hiểu diễn ra và được mời tham gia vào đó.

Martin Buber phân biệt đối thoại với độc thoại. Trong một cuộc đối thoại đích thực, mỗi người tham gia xưng hô với người kia bằng ngôi thứ nhất (“Bạn”), chứ không phải là ngôi thứ hai (“Nó”). Mối quan hệ là tương hỗ. Mục tiêu không phải là chiến thắng mà là thấu hiểu. Hans-Georg Gadamer lập luận rằng đối thoại là mô hình cho sự hiểu biết mang tính diễn giải. Khi chúng ta đọc một văn bản hoặc tiếp xúc với một nền văn hóa khác, chúng ta tham gia vào một cuộc trò chuyện mà trong đó những giả định của chúng ta bị đặt vào thế rủi ro. Vấn đề không phải là đồng hóa cái khác vào khuôn khổ của chúng ta mà là để cho chủ đề dẫn dắt. Đối thoại cũng xuất hiện trong giáo dục, giải quyết xung đột và dân chủ nghị luận.

Đặc điểm của đối thoại

• Tính tương hỗ.
• Sự cởi mở.
• Lắng nghe.
• Transformation.

Đối thoại không phải là tranh luận. Tranh luận hướng đến chiến thắng. Đối thoại hướng đến sự hiểu biết, và đôi khi là cả sự thật.