Een dialoog is een gesprek tussen twee of meer mensen. In de filosofie is het ook een methode en een literaire vorm. Plato schreef dialogen waarin Socrates zijn gesprekspartners ondervraagt, tegenstrijdigheden blootlegt en tot inzicht aanzet. De vorm is belangrijk. Filosofie in een dialoog is geen college. Het is een uitwisseling, waarbij standpunten in realtime worden getoetst. De lezer ziet het onderzoek zich ontvouwen en wordt uitgenodigd om eraan deel te nemen.

Martin Buber maakte onderscheid tussen dialoog en monoloog. In een authentieke dialoog spreekt elke deelnemer de ander aan als 'jij', niet als 'het'. De relatie is wederzijds. Het doel is niet om te winnen, maar om te begrijpen. Hans-Georg Gadamer betoogde dat dialoog het model is voor hermeneutisch begrip. Wanneer we een tekst lezen of in aanraking komen met een andere cultuur, treden we een gesprek binnen waarin onze aannames op de proef worden gesteld. Het gaat er niet om de ander in ons eigen denkkader op te nemen, maar om het onderwerp de leidraad te laten zijn. Dialoog speelt ook een rol in het onderwijs, conflictoplossing en deliberatieve democratie.

Kenmerken van dialoog

• Wederzijdsheid. Deelnemers spreken elkaar als gelijken aan.
• Openheid. Conclusies staan ​​niet vast.
• Luisteren. De ander begrijpen is net zo belangrijk als zelf begrepen worden.
• Transformatie. Deelnemers kunnen van mening veranderen.

Dialoog is geen debat. Een debat streeft naar de overwinning. Een dialoog streeft naar begrip, en soms naar de waarheid.