Dialog to rozmowa między dwiema lub więcej osobami. W filozofii jest to również metoda i forma literacka. Platon pisał dialogi, w których Sokrates zadaje pytania rozmówcom, ujawniając sprzeczności i dążąc do zrozumienia. Forma ma znaczenie. Filozofia w dialogu to nie wykład. To wymiana zdań, w której stanowiska są weryfikowane w czasie rzeczywistym. Czytelnik obserwuje rozwój badań i jest zapraszany do wzięcia w nich udziału.

Martin Buber odróżniał dialog od monologu. W autentycznym dialogu każdy uczestnik zwraca się do drugiego jako do „Ty”, a nie „Ono”. Relacja jest wzajemna. Celem nie jest zwycięstwo, lecz zrozumienie. Hans-Georg Gadamer argumentował, że dialog jest modelem rozumienia hermeneutycznego. Czytając tekst lub spotykając się z inną kulturą, wchodzimy w rozmowę, w której nasze założenia są podważane. Chodzi nie o to, by wchłonąć drugą osobę w nasze ramy, lecz by pozwolić, by temat nas poprowadził. Dialog pojawia się również w edukacji, rozwiązywaniu konfliktów i demokracji deliberatywnej.

Cechy dialogu

• Wzajemność. Uczestnicy zwracają się do siebie jak do równych sobie.
• Otwartość. Wnioski nie są z góry ustalone.
• Słuchanie. Zrozumienie drugiego człowieka jest tak samo ważne jak bycie zrozumianym.
• Transformacja. Uczestnicy mogą zmienić swoje poglądy.

Dialog to nie debata. Debata to dążenie do zwycięstwa. Dialog to dążenie do zrozumienia, a czasem do prawdy.