Một cây gậy mỏng được người chỉ huy cầm bằng tay phải giúp toàn bộ dàn nhạc hoặc dàn hợp xướng dễ dàng nhận biết nhịp điệu. Cây gậy đó chính là dùi chỉ huy. Hầu hết chúng được làm bằng gỗ hoặc vật liệu tổng hợp nhẹ với tay cầm bằng nút bần hoặc gỗ vừa vặn với bàn tay.

Cây gậy chỉ huy khuếch đại những chuyển động nhỏ của cổ tay và cánh tay, giúp các nhạc công ở phía sau sân khấu có thể theo kịp nhịp điệu và cử chỉ biểu cảm. Một số nhạc trưởng thích làm việc mà không cần gậy chỉ huy, chỉ sử dụng tay; những người khác lại thấy cây gậy là không thể thiếu để tạo sự rõ ràng trong những dàn nhạc lớn hoặc những nhịp điệu phức tạp.

Việc lựa chọn gậy chỉ huy là vấn đề cá nhân. Chiều dài, độ cân bằng và độ linh hoạt ảnh hưởng đến cảm nhận của người chỉ huy về âm nhạc và độ rõ ràng mà dàn nhạc đọc nhịp. Trong khi biểu diễn, gậy chỉ huy trở thành một phần mở rộng của cánh tay, định hình các đoạn nhạc cũng như đánh dấu nhịp.

Các học viên chỉ huy luyện tập các mẫu cơ bản cho đến khi cây gậy chỉ huy di chuyển một cách mượt mà và chính xác.