Een dunne stok, vastgehouden in de rechterhand van de dirigent, maakt het ritme zichtbaar voor het hele orkest of koor. Die stok is de baton. De meeste batons zijn gemaakt van hout of een lichtgewicht composietmateriaal met een handvat van kurk of hout dat goed in de hand ligt.

De dirigeerstok versterkt kleine pols- en armbewegingen, waardoor spelers achter op het podium het ritme en de expressieve gebaren kunnen volgen. Sommige dirigenten werken liever zonder stok en gebruiken alleen hun handen; anderen vinden de stok onmisbaar voor duidelijkheid bij grote bezettingen of complexe ritmes.

De keuze voor een dirigeerstok is een persoonlijke aangelegenheid. Lengte, balans en flexibiliteit beïnvloeden hoe de dirigent de muziek aanvoelt en hoe duidelijk het ensemble de maat leest. Tijdens een uitvoering wordt de stok een verlengstuk van de arm, waarmee frasen worden gevormd en de maat wordt aangegeven.

Dirigenten oefenen basispatronen totdat de baton efficiënt en precies beweegt.