Teoria procesów przeciwstawnych zakłada, że ​​widzenie barw zależy od przeciwstawnych par procesów: czerwony-zielony, niebieski-żółty i czarny-biały. Stymulacja jednego z nich hamuje drugi.

Ewald Hering pierwotnie zasugerował tę ideę, aby wyjaśnić zjawiska, których teoria trójchromatyczna nie potrafiła łatwo obsłużyć, takie jak komplementarne powidoki i fakt, że pewne kombinacje kolorów (czerwono-zielony, niebiesko-żółty) nigdy nie występują. Współczesna fizjologia zidentyfikowała komórki antagonistyczne w układzie wzrokowym, które zwiększają swoją aktywność w jednym kolorze, a zmniejszają ją w kierunku koloru dopełniającego. Teoria ta działa po początkowym etapie trzech czopków, reorganizując sygnały czopków w kanały antagonistyczne.

Powidoki dostarczają codziennych dowodów. Wpatrywanie się w czerwoną powierzchnię, a następnie patrzenie na neutralne tło, powoduje zielony powidok, co jest zgodne z odbiciem w parze przeciwstawnej. Ta sama logika dotyczy pozostałych par. Teoria procesu przeciwstawnego i teoria trójchromatyczna są obecnie postrzegane jako uzupełniające się opisy kolejnych etapów przetwarzania kolorów.

Kiedy aktywność jednego koloru tłumi aktywność koloru przeciwnego, teoria procesu przeciwstawnego opisuje ten mechanizm.