Bewegende klokken lopen langzamer. Dat is tijdsdilatatie, een voorspelling van de speciale relativiteitstheorie. Hoe sneller een object beweegt, hoe langzamer de tijd verstrijkt ten opzichte van een stilstaande waarnemer. Bij 87 procent van de lichtsnelheid vertraagt ​​de tijd met de helft. Bij 99,99 procent vertraagt ​​de tijd met een factor 70. Het effect is geen illusie. Het is echt. Een klok in een snel bewegend ruimteschip zou langzamer tikken dan een klok op aarde. Een astronaut in dat ruimteschip zou langzamer verouderen dan een tweelingbroer of -zus die achterblijft. Dat is de tweelingparadox, een beroemd gedachte-experiment in de relativiteitstheorie.

Tijdsdilatatie treedt ook op in zwaartekrachtvelden. Klokken lopen langzamer in de buurt van een massief object. Dat is gravitationele tijdsdilatatie, voorspeld door de algemene relativiteitstheorie. Het is bevestigd door experimenten. Atoomklokken in vliegtuigen lopen iets langzamer dan klokken op de grond. GPS-satellieten moeten corrigeren voor zowel speciale als algemene relativistische tijdsdilatatie. Zonder die correcties zou GPS kilometers per dag afwijken. Tijdsdilatatie is niet zomaar een curiositeit. Het is een reëel effect waarmee rekening moet worden gehouden in elk nauwkeurig tijdmeetsysteem. Het is een van de meest contra-intuïtieve voorspellingen van de relativiteitstheorie, en een van de meest grondig bevestigde.

Feiten over tijdsdilatatie

• Speciale relativiteitstheorie. Bewegende klokken lopen langzamer.
• Algemene relativiteitstheorie. Klokken lopen langzamer in de buurt van massa.
• Tweelingparadox. Reizende tweeling veroudert minder.
• GPS. Moet corrigeren voor tijdsdilatatie.
• Bevestigd door. Atoomklokken, deeltjesversnellers.

Tijdsdilatatie is niet hetzelfde als tijdreizen. Tijdsdilatatie vertraagt ​​de tijd voor een bewegend object. Tijdreizen houdt in dat je je verplaatst tussen verschillende tijdstippen.