Fundamentalizm to ścisłe przestrzeganie podstawowych zasad religii. Termin ten narodził się w amerykańskim protestantyzmie na początku XX wieku. Stanowił odpowiedź na teologię liberalną. „Fundamentaliści” to seria esejów opublikowanych w latach 1910–1915. Bronili oni podstawowych doktryn wiary. Narodzin z dziewicy. Bóstwa Chrystusa. Zadośćuczynienia za grzechy. Zmartwychwstania w ciele. Nieomylności Pisma Świętego. Drugiego Przyjścia. Tych, którzy wyznawali te doktryny, nazywano fundamentalistami.

Fundamentalizm nie ogranicza się do chrześcijaństwa. Istnieje fundamentalizm islamski, fundamentalizm hinduistyczny i fundamentalizm żydowski. Fundamentalizm to zjawisko globalne. Jest reakcją na nowoczesność. Jest reakcją na sekularyzm. Jest reakcją na zmianę. Dąży do powrotu do fundamentów. Dąży do czystości. Dąży do pewności. Dąży do zachowania wiary. Często jest bojowy. Często jest separatystyczny. Często jest polityczny. Często jest kontrowersyjny.

Cechy fundamentalistyczne

• Nieomylność Pisma Świętego: Biblia nie zawiera błędów.
• Zdecydowana opozycja wobec modernizmu.
• Separatyzm od świata.
• Nacisk położony na doktryny podstawowe.
• Często aktywny politycznie.

Fundamentalizm nie jest monolitem. Istnieje wiele fundamentalizmów. Różnią się doktryną i praktyką. Łączy je wspólny duch. Łączy je wspólny strach. Boją się utraty prawdy. Boją się utraty tożsamości. Boją się utraty wiary. Reagują z pewnością siebie. Reagują separacją. Reagują z bojowością. Fundamentalizm może być siłą dobra. Broni ortodoksji. Podtrzymuje tradycję. Buduje wspólnotę. Może być również siłą zła. Może być nietolerancyjny. Może powodować podziały. Może być agresywny. Granica między przekonaniami a ekstremizmem jest cienka. Fundamentalizm kroczy po tej granicy. Jest odpowiedzią na kryzys. Jest poszukiwaniem pewności. To zjawisko ludzkie. To fundamentalizm.