Eksperyment myślowy to wyimaginowany scenariusz służący do zgłębiania idei filozoficznych. Jest to przypadek testowy. Wyodrębnia zmienną. Pyta: co byśmy powiedzieli, gdyby? Scenariusz jest hipotetyczny. Intuicje są rzeczywiste. Eksperymenty myślowe były stosowane od czasów starożytnej Grecji. Są narzędziem filozofii, nauki i etyki.

Niektóre eksperymenty myślowe są znane. Problem z tramwajem pyta, czy zawrócilibyśmy pędzący tramwaj, aby zabić jedną osobę zamiast pięciu. Statek Tezeusza pyta, czy statek pozostaje taki sam po wymianie wszystkich desek. Mózg w kadzi pyta, czy można cokolwiek wiedzieć o świecie zewnętrznym. Każdy z nich izoluje problem. Każdy prowokuje intuicję.

Słynne eksperymenty myślowe

• Problem tramwajowy: poświęcenie jednego w celu uratowania wielu.
• Statek Tezeusza: tożsamość i zmiana.
• Mózg w naczyniu: wiedza i rzeczywistość.
• Zasłona niewiedzy: uczciwość i sprawiedliwość.
• Pokój chiński: sztuczna inteligencja i zrozumienie.
• Pokój Mary: świadomość i kolor.

Eksperymenty myślowe nie są eksperymentami. Nie testują hipotez. Testują koncepcje. Ujawniają ukryte założenia. Wyjaśniają intuicje. Nie zawsze są wiarygodne. Intuicje mogą być sprzeczne. Różni ludzie mają różne intuicje. Problem tramwajowy dzieli ludzi. Niektórzy mówią, że odwraca uwagę. Inni, że nie. Eksperyment myślowy nie daje odpowiedzi. On mapuje krajobraz moralny. W tym tkwi jego wartość. Jest narzędziem do myślenia. Nie zastępuje dowodów. Ale jest sposobem na zbadanie tego, w co wierzymy i dlaczego. Dobry eksperyment myślowy jest prosty. Zapada w pamięć. Jest niepokojący. Pozostaje w pamięci. Skłania do myślenia.