Zdanie syntetyczne to zdanie, którego prawdziwość zależy od faktów. Orzeczenie nie jest zawarte w podmiocie. Zdanie „wszyscy kawalerowie są nieszczęśliwi” jest syntetyczne. Pojęcie „kawaler” nie obejmuje nieszczęśliwych. Aby sprawdzić jego prawdziwość, potrzebne są dowody. Zdanie to dodaje informacje o świecie. Z definicji nie jest prawdziwe.

Termin pochodzi od Immanuela Kanta, który rozróżnił zdania syntetyczne od analitycznych. Zdania analityczne są prawdziwe ze względu na znaczenie. Zdania syntetyczne są prawdziwe ze względu na fakt. Zdanie „Wszyscy kawalerowie są nieżonaci” jest analityczne. Zdanie „Wszyscy kawalerowie są nieszczęśliwi” jest syntetyczne. Pierwsze jest prawdziwe z definicji. Drugie wymaga obserwacji.

Przykłady propozycji syntetycznych

• Kot jest na macie.
• Woda wrze w temperaturze 100 stopni Celsjusza.
• Niektóre łabędzie są czarne.
• Paryż jest stolicą Francji.
• Trawa jest zielona.

Zdania syntetyczne są pouczające. Mówią ci coś, czego nie wiedziałeś. Są przypadkowe. Mogą być fałszywe. Kot może leżeć na podłodze. Woda mogłaby wrzeć w innej temperaturze na innej planecie. Czarne łabędzie istnieją, ale mogą nie istnieć. Zdania syntetyczne są przedmiotem nauki i codziennej wiedzy. Są testowane w oparciu o doświadczenie. Są rewidowane, gdy pojawiają się nowe dowody. Nie są pewne. Są prawdopodobne. To jest kompromis. Zdania analityczne są pewne, ale nieinformacyjne. Zdania syntetyczne są pouczające, ale niepewne. Kant argumentował, że niektóre zdania są zarówno syntetyczne, jak i a priori. Nazwał je syntetycznymi a priori. Przykładami są prawdy matematyczne i zasady przyczynowe. To jest kontrowersyjne. Większość filozofów akceptuje rozróżnienie analityczne i syntetyczne. Ale granica jest przedmiotem dyskusji. Czy woda H2O jest analityczna czy syntetyczna? Debata trwa.