Een nabespreking is een gesprek na afloop van een experiment, waarbij deelnemers worden geïnformeerd over het werkelijke doel van het onderzoek en eventuele zorgen worden besproken. Deze nabespreking vindt plaats nadat het experiment is afgerond. De onderzoeker legt uit wat er is onderzocht en waarom. Als er sprake is geweest van misleiding, wordt dit onthuld. De deelnemer kan vragen stellen. De onderzoeker controleert of er negatieve effecten zijn opgetreden.

Debriefing is een ethische vereiste in de psychologie. De American Psychological Association schrijft het zelfs voor. Het beschermt deelnemers, respecteert hun autonomie en zorgt ervoor dat ze het onderzoek goed geïnformeerd verlaten. Bovendien is het gunstig voor het onderzoek zelf. Deelnemers die het onderzoek begrijpen, hebben meer vertrouwen in de onderzoekers en zijn eerder geneigd om opnieuw deel te nemen.

Elementen van de nabespreking

• Leg het werkelijke doel van het onderzoek uit.
• Onthul elk gebruikt bedrog.
• Beantwoord vragen en ga in op de zorgen van de deelnemers.
• Bied hulpbronnen aan als er zich noodsituaties voordoen.
• Verkrijg geïnformeerde toestemming voor het gebruik van gegevens.

Nabespreking is vooral belangrijk bij studies waarbij gebruik wordt gemaakt van misleiding. De gehoorzaamheidsstudie van Milgram is een bekend voorbeeld. Deelnemers werd verteld dat ze een proefpersoon een elektrische schok gaven. Dat was niet het geval. De misleiding was noodzakelijk voor de studie, maar veroorzaakte wel leed. Nabespreking hielp de deelnemers dit te begrijpen en verminderde de schade. Nabespreking is geen wondermiddel. Sommige studies hebben blijvende gevolgen. Onderzoekers moeten risico's minimaliseren, deelnemers monitoren en ondersteuning bieden. Nabespreking is de laatste stap, een ethische verplichting. Het sluit de cirkel. Het respecteert de deelnemer, erkent hun bijdrage, zegt dankjewel en zegt: "Zonder jou hadden we dit niet kunnen doen." Het is een klein gebaar, maar essentieel.