Het autonome zenuwstelsel regelt de onvrijwillige lichaamsfuncties, zoals de hartslag, de spijsvertering, de ademhaling, het zweten en de aansturing van de interne organen. Het functioneert grotendeels buiten het bewustzijn, maar is essentieel voor overleving.

Het zenuwstelsel bestaat uit twee hoofdonderdelen die vaak in tegengestelde richting werken. Het sympathische zenuwstelsel bereidt het lichaam voor op actie: het versnelt de hartslag, verwijdt de pupillen, leidt bloed naar de spieren en maakt adrenaline vrij. Het parasympathische zenuwstelsel bevordert rust en herstel: het vertraagt ​​de hartslag, stimuleert de spijsvertering en spaart energie. Een derde onderdeel, het enterische zenuwstelsel, regelt het maag-darmkanaal grotendeels onafhankelijk.

Beide delen van het zenuwstelsel zijn altijd actief; de balans ertussen verschuift met de omstandigheden. Chronische sympathische dominantie is gekoppeld aan stressgerelateerde ziekten. Biofeedback en bepaalde meditatieoefeningen kunnen de bewuste invloed op functies die voorheen als volledig automatisch werden beschouwd, vergroten, wat aantoont dat de grens tussen vrijwillig en autonoom niet absoluut is.

Telkens wanneer het hart sneller gaat kloppen bij een plotseling geluid of tot rust komt na een maaltijd, past het autonome zenuwstelsel het interne milieu aan de situatie van dat moment aan.