Gesmolten gesteente vanuit de diepte van de aarde bereikt het oppervlak. Een vulkaan is een opening of spleet waardoor lava, as en gassen uitbarsten, vaak met de vorming van een berg rond de opening. Vulkanen komen vooral voor op de grenzen van tektonische platen en boven hotspots in de aardmantel.

Vulkanische uitbarstingen variëren van rustige lavastromen tot explosieve uitbarstingen die as hoog in de atmosfeer slingeren. Vulkanische bodems zijn vaak vruchtbaar na verwering. Tegelijkertijd vernietigen uitbarstingen nederzettingen, verstoren ze het luchtverkeer en kunnen ze het wereldwijde klimaat beïnvloeden door middel van sulfaataerosolen.

Monitoringnetwerken volgen seismische activiteit, gasemissies en bodemvervorming om erupties te voorspellen. Miljoenen mensen wonen op of nabij actieve vulkanen en wegen de voordelen van vruchtbaar land af tegen het resterende risico. De markante kegel van een vulkaan blijft een van de meest herkenbare landvormen op aarde.

• Een opening voor lava, as en vulkanische gassen.
• Vormt bergen door herhaalde erupties.
• Gelegen aan plaatgrenzen en hotspots.
• Zowel gevaarlijk als een bron van vruchtbare grond.