Nadwyżka to to, co pozostaje. W budżecie oznacza to, że dochody przewyższają wydatki. Na rynku oznacza to, że podaż przewyższa popyt przy obecnej cenie. W handlu oznacza to, że eksport przewyższa import. Słowo to zawsze sugeruje nadwyżkę, ale to, czy ta nadwyżka jest dobra, czy zła, zależy od kontekstu.

Nadwyżki budżetowe są rzadkością dla rządów. Ostatnia nadwyżka federalna w USA miała miejsce w 2001 roku, za prezydentury Clintona. Od tego czasu deficyty są normą. Nadwyżki pozwalają rządom spłacać długi, obniżać podatki lub inwestować w nowe programy. Jednak utrzymywanie nadwyżki może również spowolnić gospodarkę, jeśli rząd wycofa więcej popytu, niż generuje sektor prywatny. Keynesiści ostrzegają przed nadwyżkami w czasie recesji.

Nadwyżki rynkowe występują, gdy ceny utrzymują się powyżej poziomu równowagi. Minimalna cena, taka jak płaca minimalna lub system wsparcia cen w rolnictwie, może powodować nadwyżkę siły roboczej lub plonów. Nadwyżka pozostaje niesprzedana, a producenci mogą obniżać ceny lub lobbować za zakupami rządowymi. Na konkurencyjnych rynkach bez kontroli cen nadwyżki są tymczasowe. Ceny spadają, popyt rośnie, a nadwyżka znika.

Nadmiar kontekstów

• Nadwyżka budżetowa: dochody przewyższają wydatki
• Nadwyżka handlowa: eksport przewyższa import
• Nadwyżka rynkowa: podaż przewyższa popyt
• Nadwyżka konsumenta: chęć płacenia przewyższa cenę
• Nadwyżka producenta: cena przekracza minimalną akceptowalną