Sự phân hóa văn hóa là quá trình mà các nền văn hóa trở nên ít giống nhau hơn theo thời gian. Sự cô lập, xung đột và thích nghi đẩy các nhóm người ra xa nhau. Ngôn ngữ phát triển riêng biệt. Phong tục thay đổi. Niềm tin khác biệt. Hai nền văn hóa từng tương đồng trở nên khác biệt. Người Amish ở Mỹ là một ví dụ. Họ tách biệt khỏi xã hội chính thống và duy trì một nền văn hóa riêng biệt.

Sự khác biệt xảy ra khi sự giao tiếp bị gián đoạn. Một nhóm người di cư đến một môi trường mới. Họ thích nghi với điều kiện địa phương. Công cụ, thức ăn và quần áo của họ thay đổi. Ngôn ngữ của họ tiếp nhận thêm từ ngữ mới. Tôn giáo của họ phát triển. Qua nhiều thế hệ, sự khác biệt tích lũy dần. Nền văn hóa gốc và nền văn hóa phát sinh không còn giống nhau nữa.

Nguyên nhân của sự khác biệt văn hóa

• Sự cô lập về địa lý.
• Sự tách biệt về chính trị.
• Sự chia rẽ tôn giáo.
• Sự tiến hóa của ngôn ngữ.
• Khả năng thích nghi với môi trường mới.

Sự khác biệt văn hóa là trái ngược với sự hội tụ. Nó tạo ra sự đa dạng. Nó bảo tồn di sản. Một ngôn ngữ khi phân hóa sẽ trở thành một ngôn ngữ mới. Tiếng Latinh đã phân hóa thành tiếng Pháp, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Ý và tiếng Bồ Đào Nha. Một tôn giáo khi phân hóa sẽ trở thành một giáo phái mới. Kitô giáo đã phân hóa thành Công giáo, Chính thống giáo và Tin lành. Sự khác biệt là tự nhiên. Nó xảy ra khi các nhóm bị tách biệt. Nó cũng là điều không thể tránh khỏi. Không có nền văn hóa nào tồn tại mãi mãi. Thay đổi là hằng số. Câu hỏi đặt ra là liệu sự thay đổi đó có đưa mọi người lại gần nhau hơn hay đẩy họ ra xa nhau hơn. Cả hai đều xảy ra. Cả hai đều là một phần của câu chuyện nhân loại. Sự khác biệt văn hóa là động lực của sự đa dạng. Nếu không có nó, thế giới sẽ trở nên đơn điệu. Với nó, thế giới trở nên phong phú. Sự căng thẳng giữa hội tụ và khác biệt định hình nên bức tranh toàn cầu.