Culturele divergentie is het proces waarbij culturen in de loop der tijd minder op elkaar gaan lijken. Isolatie, conflicten en aanpassing drijven groepen uit elkaar. Talen ontwikkelen zich afzonderlijk. Gewoonten veranderen. Overtuigingen lopen uiteen. Twee culturen die ooit op elkaar leken, worden verschillend. De Amish in Amerika zijn hiervan een voorbeeld. Zij scheidden zich af van de mainstream maatschappij en behielden een eigen cultuur.

Divergentie treedt op wanneer de communicatie stopt. Een groep migreert naar een nieuwe omgeving. Ze passen zich aan de lokale omstandigheden aan. Hun gereedschap, voedsel en kleding veranderen. Hun taal neemt nieuwe woorden op. Hun religie evolueert. Over generaties heen stapelen de verschillen zich op. De oorspronkelijke cultuur en de daaruit voortgekomen cultuur zijn niet langer hetzelfde.

Oorzaken van culturele divergentie

• Geografische isolatie.
• Politieke scheiding.
• Religieuze scheuring.
• Taalontwikkeling.
• Aanpassing aan nieuwe omgevingen.

Culturele divergentie is het tegenovergestelde van convergentie. Het creëert diversiteit. Het behoudt erfgoed. Een taal die divergeert, wordt een nieuwe taal. Het Latijn divergeerde in het Frans, Spaans, Italiaans en Portugees. Een religie die divergeert, wordt een nieuwe denominatie. Het christendom divergeerde in het katholicisme, de orthodoxie en het protestantisme. Divergentie is natuurlijk. Het gebeurt wanneer groepen van elkaar gescheiden worden. Het is ook onvermijdelijk. Geen enkele cultuur blijft voor altijd hetzelfde. Verandering is constant. De vraag is of de verandering mensen dichter bij elkaar brengt of juist uit elkaar drijft. Beide gebeuren. Beide maken deel uit van de menselijke geschiedenis. Culturele divergentie is de motor van diversiteit. Zonder diversiteit zou de wereld eentonig zijn. Met diversiteit is de wereld rijk. De spanning tussen convergentie en divergentie geeft vorm aan het mondiale landschap.