Mỗi cá thể mang hai alen cho một gen nhất định, nhưng giao tử chỉ nhận được một. Định luật phân ly phát biểu rằng hai alen tách rời hoàn toàn trong quá trình hình thành giao tử sao cho mỗi giao tử nhận được chính xác một alen. Sau đó, quá trình thụ tinh sẽ khôi phục lại cặp alen ban đầu.

Mendel đã suy ra định luật này từ các phép lai đơn bội tạo ra tỷ lệ kiểu hình 3:1 nhất quán ở thế hệ thứ hai. Cơ sở tế bào học là sự tách rời của các nhiễm sắc thể tương đồng trong kỳ anaphase I của giảm phân. Các nhiễm sắc tử chị em sau đó tách rời trong giảm phân II.

Sự phân ly đảm bảo thông tin di truyền được truyền tải một cách có thể dự đoán được, theo từng phần riêng biệt, chứ không phải bằng cách trộn lẫn. Các trường hợp ngoại lệ như rối loạn phân ly nhiễm sắc thể dẫn đến lệch bội nhiễm sắc thể. Nguyên tắc này vẫn là nền tảng của di truyền học cổ điển và là cơ sở cho việc tính toán rủi ro trong tư vấn di truyền.

• Các alen tách rời nhau trong quá trình hình thành giao tử.
• Mỗi giao tử nhận một alen.
• Giải thích tỷ lệ 3:1 trong các phép lai đơn bội.
• Dựa trên sự phân tách nhiễm sắc thể tương đồng