Ölüm oranı, belirli bir dönemde bir nüfustaki ölüm sayısını ölçer ve genellikle yılda 1.000 kişi başına düşen ölüm sayısı olarak ifade edilir. Ölüm oranı 10 olan bir ülkede, yılda 1.000 kişi başına 10 ölüm gerçekleşir. Oran, sağlık hizmetlerine erişim, beslenme, hijyen, şiddet ve nüfusun yaş yapısından etkilenir. Yaşlı nüfusu fazla olan bir ülke, sağlık hizmetleri daha iyi olsa bile, genç nüfusa sahip bir ülkeye göre daha yüksek bir ham ölüm oranına sahip olacaktır.

Geçtiğimiz yüzyılda ölüm oranları önemli ölçüde düştü. Küresel ortalama yaşam beklentisi 1900'de yaklaşık 32 yıldan bugün 70 yılı aşkın bir süreye yükseldi. Aşılar, antibiyotikler, temiz su ve daha güvenli doğum yöntemleri bu iyileşmenin büyük bir kısmını sağladı. Ancak ilerleme eşit değil. Bazı bölgelerde çatışma, yoksulluk ve zayıf sağlık sistemleri ölüm oranlarını yüksek tutuyor. COVID-19 pandemisi birçok ülkede keskin ancak geçici bir artışa neden oldu. Demograflar, tüm ölümleri sayan ham ölüm oranını, yaş gruplarına göre kalıpları ortaya koyan yaşa özgü ölüm oranlarından ayırırlar.

İlgili önlemler

• Kaba ölüm oranı: yılda 1.000 kişi başına düşen ölüm sayısı.
• Bebek ölüm oranı: 1.000 doğum başına bir yaşın altındaki ölüm sayısı.
• Yaşam beklentisi: Doğumda ortalama yaşam süresi (yıl olarak).
• Doğal nüfus artışı: doğumlar eksi ölümler.

Ölüm oranı tek başına bir nüfusun ne kadar sağlıklı olduğunu göstermez. Kimin öldüğünü ve neden öldüğünü bilmeniz gerekir.