In de dialectiek is synthese de oplossing van een conflict tussen these en antithese. De these is een bewering. De antithese is het tegendeel ervan. De synthese is een nieuwe positie die de geldige elementen van beide combineert. Hegel wordt met dit patroon geassocieerd, hoewel hij de termen zelf niet systematisch gebruikte. Zijn volgelingen deden dat wel, en het patroon werd een vast onderdeel van het filosofische en politieke denken. De synthese is geen compromis. Het is geen middenweg tussen de twee. Het is een positie op een hoger niveau die de inzichten van beide behoudt en tegelijkertijd hun beperkingen overstijgt.

In de chemie is synthese het combineren van eenvoudigere stoffen tot een complexere stof. In de literatuur is synthese de integratie van ideeën uit meerdere bronnen tot een samenhangend geheel. In de filosofie is synthese een methode om tegenstrijdigheden op te lossen. Kant gebruikte de term in zijn Kritik der reinen Vernunft, waarin hij betoogde dat kennis een synthese van concepten en intuïties vereist. Fichte, Schelling en Hegel ontwikkelden de dialectische betekenis verder. Marx paste het toe op de geschiedenis en stelde dat klassenconflicten maatschappelijke veranderingen teweegbrengen. De synthese is niet het einde van het proces. Het wordt een nieuwe these en de dialectiek gaat verder. Synthese is een manier van denken die streeft naar eenheid zonder verschillen uit te wissen.

Toepassingen van synthese

• Dialectisch. Het oplossen van these en antithese.
• Chemical. Complexe moleculen bouwen uit eenvoudige.
• Academisch. Ideeën uit meerdere bronnen integreren.
• Kantian. Het combineren van concepten en intuïties in kennis.

Synthese is niet hetzelfde als compromis. Een compromis is een middenweg. Synthese verandert de voorwaarden van het debat.