Een nieuw gevormd geheugen is aanvankelijk kwetsbaar. Na verloop van tijd wordt het stabieler en beter bestand tegen verstoring door een proces dat consolidatie wordt genoemd. Deze transformatie omvat zowel synaptische veranderingen op cellulair niveau als een geleidelijke reorganisatie van de circuits die het geheugen opslaan.

Synaptische consolidatie vindt binnen enkele uren plaats en is afhankelijk van eiwitsynthese en structurele hermodellering van synapsen. Systeemconsolidatie kan dagen tot jaren duren en omvat vaak een verschuiving van hippocampus-afhankelijke representaties naar meer gedistribueerde corticale representaties, met name voor declaratieve herinneringen. Slaap, vooral de diepe slaap (slow wave) en de REM-slaap, lijkt deze processen te bevorderen.

Het verstoren van de consolidatie – door middel van medicijnen, elektroconvulsieve stimulatie of concurrerend leren – kan recente herinneringen verzwakken of wissen, terwijl oudere herinneringen intact blijven. Inzicht in consolidatie is van belang voor de behandeling van traumatische herinneringen en voor het verbeteren van leerresultaten.

• Stabilisatie van nieuw gevormde herinneringen
• Omvat synaptische en systeemniveaus
• Vaak bevorderd door slaap
• Kwetsbaar voor storingen wanneer recent