Animisme is het geloof dat objecten en natuurverschijnselen een ziel bezitten. Het is het geloof dat dieren, planten, rotsen, rivieren en het weer een spirituele essentie hebben. De term komt van het Latijnse anima, wat ziel betekent. De term werd in 1871 bedacht door antropoloog E.B. Tylor. Hij beschouwde het als de vroegste vorm van religie. Het komt voor in inheemse culturen over de hele wereld.

Animisme is geen op zichzelf staande religie. Het is een wereldbeeld. Het ziet de wereld als levend. Het ziet geesten in alles. Het ziet de mens als onderdeel van de natuur, niet erboven. Het benadrukt respect voor de natuurlijke wereld. Het benadrukt wederkerigheid. Het benadrukt rituelen. Het wordt vaak naast andere religies beoefend. Iemand kan christen en animist zijn. Iemand kan boeddhist en animist zijn. Het is een manier om je tot de wereld te verhouden.

Animistische overtuigingen en praktijken

• Geesten bewonen bomen, rivieren en bergen.
• Dieren hebben een ziel en een eigen wil.
• Rituelen eren en verzoenen de geesten.
• Sjamanen bemiddelen tussen mensen en geesten.
• De natuur is heilig, geen grondstof.

Animisme wordt vaak verkeerd begrepen. Het is niet primitief. Het is geen bijgeloof. Het is een verfijnde wereldvisie. Het ziet verbanden die de moderne maatschappij negeert. Het ziet het heilige in het alledaagse. Het ziet de mens in de boom. Het ziet de geest in de rivier. Het daagt het idee uit dat alleen mensen waarde hebben. Het daagt het idee uit dat de natuur levenloze materie is. Het roept op tot nederigheid. Het roept op tot respect. Het roept op tot zorg. Animisme herinnert ons eraan dat we niet alleen zijn. We delen de wereld met geesten. We delen de wereld met andere wezens. We maken deel uit van een groter geheel. Dat is een waarheid die het waard is om te onthouden. In een tijd van milieucrisis heeft animisme ons iets te leren. De wereld leeft. Behandel haar ook zo.