Η απόσταση από τον ισημερινό μετριέται σε μοίρες γεωγραφικού πλάτους. Το γεωγραφικό πλάτος είναι η γωνιακή απόσταση βόρεια ή νότια του ισημερινού, που κυμαίνεται από 0° στον ισημερινό έως 90° στους πόλους. Οι γραμμές γεωγραφικού πλάτους εκτείνονται από ανατολικά προς δυτικά και είναι παράλληλες μεταξύ τους.

Το γεωγραφικό πλάτος επηρεάζει έντονα το κλίμα επειδή καθορίζει τη γωνία της εισερχόμενης ηλιακής ακτινοβολίας. Οι τροπικές, εύκρατες και πολικές ζώνες ορίζονται κυρίως από το γεωγραφικό πλάτος. Μία μοίρα γεωγραφικού πλάτους ισούται με περίπου 111 χιλιόμετρα.

Μαζί με το γεωγραφικό μήκος, το γεωγραφικό πλάτος παρέχει μια μοναδική συντεταγμένη για κάθε τοποθεσία στη Γη. Οι δέκτες GPS και οι χάρτες χρησιμοποιούν το σύστημα συνεχώς. Η ιδέα είναι απλή αλλά θεμελιώδης για την πλοήγηση, την επιστήμη του κλίματος και την περιγραφή οποιουδήποτε μέρους στον πλανήτη.

• Γωνιακή απόσταση βόρεια ή νότια του ισημερινού
• Εύρος από 0° έως 90°
• Οι γραμμές είναι παράλληλες από ανατολή προς δύση
• Σημαντικός έλεγχος του κλίματος