Trục Trái Đất lắc lư như một con quay đang quay chậm dần. Sự lắc lư này được gọi là hiện tượng tiến động, và phải mất khoảng 26.000 năm để hoàn thành một chu kỳ. Hiện tượng này xảy ra do Mặt Trời và Mặt Trăng tác động lên phần phình ra ở xích đạo của Trái Đất, cố gắng làm thẳng độ nghiêng của trục. Trái Đất chống lại lực này, và trục quay từ từ vẽ nên một vòng tròn trên bầu trời.
Hậu quả có thể thấy rõ trong thời gian dài. Cực Bắc thiên thể hiện đang hướng gần sao Bắc Đẩu (Polaris). Trong 12.000 năm nữa, nó sẽ hướng gần sao Vega. Các điểm phân, khi Mặt Trời đi qua xích đạo thiên thể, dịch chuyển về phía tây dọc theo đường hoàng đạo. Sự dịch chuyển đó là lý do tại sao các cung hoàng đạo không còn thẳng hàng với các chòm sao mà chúng được đặt tên theo.
Hiện tượng tiến động cũng ảnh hưởng đến khí hậu. Sự thay đổi hướng của trục Trái đất làm thay đổi sự phân bố ánh sáng mặt trời theo các mùa. Đây là một trong những chu kỳ Milankovitch điều chỉnh nhịp độ của các kỷ băng hà. Tác động này nhỏ trong bất kỳ năm nào, nhưng qua hàng nghìn năm, nó có thể làm thay đổi thời gian và cường độ của các mùa đủ để kích hoạt sự tiến triển của các sông băng.
Các nhà thiên văn học cổ đại đã nhận thấy hiện tượng tiến động. Hipparchus đã so sánh vị trí các ngôi sao từ thời của ông với những ghi chép của các nhà thiên văn học Babylon và phát hiện ra sự dịch chuyển. Ông ước tính tốc độ dịch chuyển với độ chính xác đáng kinh ngạc, mặc dù ông không có kính thiên văn.
Comments (2)
Leave a comment