Bir mumu yaktığınızda, mumun eriyen kısmı oksijenle reaksiyona girerek karbondioksit ve su üretir; bu sırada ısı ve ışık açığa çıkar. Bu, ekzotermik bir reaksiyondur, yani çevresine enerji salan bir reaksiyondur. Ürünlerin enerjisi, reaksiyona giren maddelerin enerjisinden daha azdır. Fazla enerji ısı, ışık veya ses olarak açığa çıkar. Yanma, solunum ve nötrleştirme reaksiyonlarının hepsi ekzotermiktir.

Enerji değişimi, bağ kırılması ve bağ oluşumundan kaynaklanır. Bağ kırılması enerji gerektirir. Bağ oluşumu ise enerji açığa çıkarır. Ekzotermik bir reaksiyonda, yeni bağlar oluştuğunda açığa çıkan enerji, mevcut bağları kırmak için gereken enerjiden daha büyüktür. Net sonuç, enerji salınımıdır. Entalpi değişimi, delta H, negatiftir. Reaksiyon genellikle kendiliğinden gerçekleşir çünkü ürünler, reaktanlardan daha düşük enerji seviyesindedir.

Ekzotermik reaksiyonlar her yerde bulunur. Yakıtların yanması motorları çalıştırır, elektrik üretir ve evleri ısıtır. Hücrelerdeki solunum, glikozu oksitleyerek ATP üretir ve enerji açığa çıkarır. Bir asidin bir bazla nötrleştirilmesi ısı açığa çıkarır. Alüminyum ve demir oksit arasındaki termit reaksiyonu o kadar çok ısı açığa çıkarır ki erimiş demir üretir. El ısıtıcıları, ısı üretmek için demirin ekzotermik oksidasyonunu kullanır.

Ekzotermik reaksiyonlar kontrol edilmediği takdirde tehlikeli olabilir. Kimyasal bir tesiste kontrolden çıkan bir reaksiyon patlamalara ve yangınlara neden olabilir. Bu nedenle reaktörlerde soğutma sistemleri, basınç tahliye vanaları ve acil durum kapatma prosedürleri bulunur. Açığa çıkan enerji faydalıdır, ancak yönetilmesi gerekir.