Kanın pH değeri 7,35 ile 7,45 arasında kalır. Bu aralığın dışında enzimler çalışmayı durdurur ve hücreler ölür. Vücut, tampon çözeltilerle pH'ı sabit tutar. Tampon çözelti, asit veya baz eklendiğinde pH'taki değişikliklere direnç gösteren bir çözeltidir. Genellikle zayıf bir asit ve onun eşlenik bazından veya zayıf bir baz ve onun eşlenik asidinden oluşur. Bu çift, eklenen hidrojen veya hidroksit iyonlarını emerek pH'ta büyük dalgalanmaları önler.
Kandaki en önemli tamponlama sistemi karbonik asit-bikarbonat sistemidir. Karbondioksit suda çözünerek karbonik asit oluşturur ve bu da bikarbonat ve hidrojen iyonlarına ayrışır. Asit eklendiğinde, bikarbonat onu nötralize eder. Baz eklendiğinde ise karbonik asit onu nötralize eder. Akciğerler ve böbrekler bileşenleri düzenleyerek oranı sabit tutar. Henderson-Hasselbalch denklemi, pH, asit ayrışma sabiti ve asit ve baz konsantrasyonları arasındaki ilişkiyi açıklar.
Tampon çözeltiler laboratuvarlarda, tıpta ve endüstride kullanılır. Biyokimyasal analizlerde enzimlerin aktif kalmasını sağlarlar. İntravenöz çözeltilerde ilaçları stabilize ederler. Fermantasyon ve gıda işlemede pH'ı kontrol ederler. Kozmetik, temizlik ürünleri ve su arıtımında kullanılırlar. İyi bir tampon çözeltinin pKa değeri istenen pH'a yakın olmalı ve değişimlere karşı direnç göstermek için yüksek konsantrasyona sahip olmalıdır.
Tamponlama kapasitesi, bir tamponun pH'ı önemli ölçüde değiştirmeden önce emebileceği asit veya baz miktarıdır. Bu, tampon bileşenlerinin konsantrasyonuna ve oranlarına bağlıdır. Bir tampon, pH'ı pKa değerinin bir birimi içinde olduğunda en iyi şekilde çalışır.
Comments
No comments yet. Be the first to share a thought.
Leave a comment