Masa zakrzywia światło. To przewidywanie ogólnej teorii względności Einsteina, które zostało wielokrotnie potwierdzone. Kiedy masywny obiekt, taki jak galaktyka lub gromada, znajduje się między odległym źródłem a obserwatorem, jego grawitacja zakrzywia światło pochodzące ze źródła. Rezultatem jest powiększony, zniekształcony lub wielokrotny obraz źródła. To jest soczewkowanie grawitacyjne.

Istnieją trzy rodzaje soczewkowania. Silne soczewkowanie tworzy wyraźne łuki, pierścienie i obrazy wielokrotne. Dzieje się tak, gdy układ jest niemal idealny, a masa jest duża. Słabe soczewkowanie powoduje subtelne zniekształcenia kształtów galaktyk tła. Jest ono wykorzystywane do mapowania ciemnej materii. Mikrosoczewkowanie powoduje krótkotrwałe rozjaśnienie gwiazdy, gdy zwarty obiekt przechodzi przed nią. Jest ono wykorzystywane do wyszukiwania egzoplanet i czarnych dziur.

Soczewkowanie to narzędzie, a nie tylko ciekawostka. Pozwala astronomom dostrzec galaktyki, które w przeciwnym razie byłyby zbyt słabe. Mapuje rozkład ciemnej materii. Mierzy stałą Hubble'a. A nawet testuje ogólną teorię względności w ekstremalnych warunkach.

Pierwszy kwazar soczewkowany został odkryty w 1979 roku. Od tego czasu znaleziono tysiące soczewek. Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba odkrywa kolejne, w tym jedne z najwcześniejszych galaktyk we Wszechświecie.