Liberale theologie is een theologische benadering die de nadruk legt op rede en moderne kennis. Ze ontstond in de 19e eeuw als reactie op de Verlichting, de wetenschap, de geschiedkritiek en de moderniteit. Ze streefde ernaar het christendom te verzoenen met het moderne denken, traditionele doctrines te herinterpreteren, het geloof aan te passen aan de tijdgeest, het christendom geloofwaardig, relevant, redelijk, modern en liberaal te maken.

De liberale theologie kent vele vormen. Friedrich Schleiermacher wordt beschouwd als de grondlegger. Hij definieerde religie als het gevoel van absolute afhankelijkheid. Hij benadrukte ervaring boven doctrine. Albrecht Ritschl legde de nadruk op ethiek en het koninkrijk van God. Adolf von Harnack benadrukte de essentie van het christendom. Hij reduceerde het tot het vaderschap van God en de broederschap van de mens. Paul Tillich benadrukte de ultieme zorg. Hij maakte gebruik van de existentiële filosofie. Rudolf Bultmann ontmythologiseerde het Nieuwe Testament. Hij verwijderde het bovennatuurlijke. Hij concentreerde zich op de existentiële boodschap. John Shelby Spong verwierp het theïsme. Hij pleitte voor een nieuw christendom. De vormen variëren. De geest is dezelfde. Rede. Ervaring. Moderniteit. Relevantie. Aanpassing. Liberale theologie.

Kenmerken van de liberale theologie

• Reden: geloof moet redelijk zijn.
• Ervaring: religieuze ervaring is van primair belang.
• Moderne kennis: wetenschap en geschiedenis vormen de basis voor de theologie.
• Herinterpretatie: traditionele doctrines worden opnieuw geïnterpreteerd.
• Ethiek: moreel handelen staat centraal.
• Immanentie: God is in de wereld aanwezig.
• Optimisme: de menselijke natuur is in principe goed.

Liberale theologie is controversieel. Conservatieven verwerpen haar. Ze zeggen dat ze het geloof ontkent. Ze zeggen dat ze de Bijbel verwerpt. Ze zeggen dat ze het evangelie ondermijnt. Ze zeggen dat het ketterij is. Liberalen verdedigen haar. Ze zeggen dat ze het geloof redt. Ze zeggen dat ze de Bijbel relevant maakt. Ze zeggen dat ze het evangelie verkondigt. Ze zeggen dat ze trouw is. Ze zeggen dat ze eerlijk is. Ze zeggen dat ze modern is. Ze zeggen dat ze liberaal is. Het debat gaat door. Het is het debat tussen Athene en Jeruzalem. Het is het debat tussen rede en openbaring. Het is het debat tussen moderniteit en traditie. Het is het debat tussen liberalisme en orthodoxie. Het is het debat tussen geloof en twijfel. Het is het debat tussen God en de mens. Het is hét debat. Het is liberale theologie.