Scherpstellen is de aanpassing van de lens om het onderwerp scherp in beeld te brengen. Wanneer lichtstralen van het onderwerp precies op de sensor samenkomen, is het beeld scherp. Wanneer ze voor of achter de sensor samenkomen, is het beeld onscherp. Scherpstellen kan handmatig, door aan een ring op de lens te draaien, of automatisch, door het autofocussysteem van de camera. Beide methoden hebben hun nut. Autofocus is snel en nauwkeurig in de meeste situaties. Handmatig scherpstellen is nauwkeurig en betrouwbaar wanneer autofocus problemen ondervindt, bijvoorbeeld bij weinig licht of bij het fotograferen door glas.

Scherpstellen is niet alleen een technische instelling. Het is een creatieve keuze. De keuze waarop je scherpstelt, bepaalt wat de kijker als eerste ziet. Bij een portret zijn de ogen meestal het scherpstelpunt. Bij een landschap zorgt de hyperfocale afstand ervoor dat alles van een bepaald punt tot in het oneindige acceptabel scherp is. Bij macrofotografie is scherpstellen cruciaal en de scherptediepte flinterdun. Focus peaking, focusvergroting en focus assist zijn hulpmiddelen die gebruikers van handmatige scherpstelling helpen. Scherpstellen is ook een werkwoord. Scherpstellen betekent de aandacht richten, en dat is wat de fotograaf met de lens doet.

Focustechnieken

• Autofocus. De camera stelt de lens automatisch scherp.
• Handmatige scherpstelling. De fotograaf stelt de lens handmatig bij.
• Scherpstelling met de achterste knop. Scheidt de scherpstelling van de ontspanknop.
• Hyperfocale afstand. Het scherpstelpunt dat de scherptediepte maximaliseert.

Scherpte is niet hetzelfde als focus. Een lens kan scherp zijn, maar toch onscherp. Een lens kan scherp zijn, maar toch onscherp. Beide zijn belangrijk, maar het zijn twee verschillende dingen.