Sla een krant open en je blik valt eerst op de kop, voordat je de hoofdtekst leest. Die volgorde is een voorbeeld van visuele hiërarchie. Ontwerpers rangschikken elementen op grootte, kleur, contrast, afstand en positie, zodat de lezer de informatie in een weloverwogen volgorde ziet. Het doel is niet decoratie, maar begeleiding. Een pagina zonder hiërarchie dwingt de lezer om zelf te bepalen wat belangrijk is, en de meesten zullen die moeite niet nemen.

Grootte is het meest botte instrument. Een grote koptekst weegt zwaarder dan een klein onderschrift. Kleur en contrast zijn subtieler. Een enkele rode knop op een grijs formulier trekt de aandacht omdat het de structuur doorbreekt. Ook de positie is belangrijk. Westerse lezers scannen van linksboven naar rechtsonder, dus het plaatsen van belangrijke inhoud langs die route helpt. Witruimte doet hier onopvallend werk. Door een element te isoleren met lege ruimte eromheen, wordt het belang ervan benadrukt zonder een extra regel of kader toe te voegen.

Hulpmiddelen voor het opbouwen van hiërarchieën

• Schaal: grotere elementen worden eerst gelezen.
• Contrast: sterke verschillen trekken de aandacht.
• Kleur: warme en verzadigde tinten voeren de boventoon.
• Afstand: isolatie impliceert belangrijkheid.

Hiërarchie faalt wanneer alles schreeuwerig is. Als elk element vetgedrukt, groot en gekleurd is, valt niets meer op. Beheersing is wat nadruk effectief maakt.