Giải cấu trúc là một phương pháp phân tích nhằm làm sáng tỏ những mâu thuẫn tiềm ẩn trong văn bản. Nó cho thấy văn bản tự làm suy yếu ý nghĩa của chính nó như thế nào. Nó tìm kiếm các cặp đối lập: thiện/ác, nam/nữ, lời nói/chữ viết. Nó chỉ ra rằng những cặp đối lập này không ổn định. Thuật ngữ được ưu tiên phụ thuộc vào thuật ngữ còn lại. Ý nghĩa không bao giờ cố định.

Jacques Derrida đã phát triển lý thuyết giải cấu trúc vào những năm 1960. Ông lập luận rằng triết học phương Tây ưu tiên sự hiện diện và lời nói hơn là sự vắng mặt và chữ viết. Ông chỉ ra rằng các văn bản nói lên nhiều điều hơn những gì chúng dự định. Chúng chứa đựng dấu vết của những gì chúng loại trừ. Giải cấu trúc không phải là sự phá hủy. Nó không mang tính tiêu cực. Nó là một cách đọc cẩn thận giúp mở ra những ý nghĩa mới.

Khái niệm giải cấu trúc

• Các cặp đối lập nhị nguyên: các cặp thuật ngữ trong đó một thuật ngữ được ưu tiên hơn.
• Différance: ý nghĩa luôn bị trì hoãn.
• Dấu vết: thuật ngữ bị loại trừ để lại dấu ấn.
• Chủ nghĩa lấy ngôn từ làm trung tâm: sự thiên vị đối với lời nói và sự hiện diện.
• Tính không thể quyết định: ý nghĩa không thể được xác định rõ ràng.

Giải cấu trúc là một chủ nghĩa gây tranh cãi. Các nhà phê bình cho rằng nó mang tính hư vô chủ nghĩa. Họ nói rằng nó phủ nhận sự thật. Derrida đã bác bỏ điều này. Ông nói rằng giải cấu trúc là một cách để chịu trách nhiệm. Nó đặt câu hỏi về quyền lực. Nó mở ra những cách đọc mới cho các văn bản. Nó không phải là một phương pháp theo nghĩa truyền thống. Nó là một chiến lược. Nó không thể được áp dụng một cách máy móc. Mỗi cách đọc là duy nhất. Giải cấu trúc đã ảnh hưởng đến phê bình văn học, triết học, kiến ​​trúc và luật pháp. Nó gắn liền với chủ nghĩa hậu hiện đại. Nó không dành cho tất cả mọi người. Nó khó đọc. Nó dễ bị chế giễu. Nhưng nó đặt ra những câu hỏi quan trọng về ý nghĩa, sự thật và quyền lực. Văn bản không bao giờ khép kín. Ý nghĩa không bao giờ là cuối cùng. Đó là bài học của giải cấu trúc.