Parallellisme is het gebruik van vergelijkbare grammaticale structuren in opeenvolgende zinsdelen, bijzinnen of zinnen. De herhaling van de vorm zorgt voor ritme, duidelijkheid en nadruk.

“Ik kwam, ik zag, ik overwon” is een parallelle constructie met drie korte zinsdelen. Langere voorbeelden komen voor in redevoeringen, poëzie en verfijnd proza, wanneer een schrijver ideeën van gelijkwaardig belang wil coördineren. Parallellisme kan betrekking hebben op woorden, zinsdelen of hele zinnen. Het helpt de lezer informatie te verwerken door de structuur voorspelbaar te maken en de verbanden tussen de verschillende onderdelen duidelijk te maken.

Foutief parallellisme – het vermengen van grammaticale vormen die bij elkaar horen – is een veelvoorkomende stijlfout. Het corrigeren ervan verbetert meestal zowel de elegantie als de begrijpelijkheid. Naast correctheid is bewust parallellisme een positief expressiemiddel. Het kan de intensiteit verhogen, evenwicht creëren of een passage de autoriteit van afgemeten taalgebruik geven. De Hebreeuwse poëzie van de Bijbel, bijvoorbeeld, maakt veelvuldig gebruik van parallelle structuren.

Wanneer opeenvolgende eenheden dezelfde grammaticale structuur hebben, vertoont de tekst parallellisme.