Sự đối lập là việc đặt hai thứ cạnh nhau nhằm mục đích so sánh, đối chiếu hoặc làm sáng tỏ lẫn nhau. Chính sự gần gũi đó đã tạo nên ý nghĩa.

Một nhà văn có thể đặt một cảnh giàu sang bên cạnh một cảnh nghèo khó, lý tưởng tuổi trẻ của một nhân vật bên cạnh sự tha hóa sau này, hoặc một hình ảnh tinh tế bên cạnh một hình ảnh tàn bạo. Người đọc được mời chú ý đến mối quan hệ – sự hài hòa, sự bất hòa, sự mỉa mai, hoặc sự tương đồng bất ngờ. Sự đối lập có hiệu quả trong thơ ca, văn xuôi, phim ảnh và nghệ thuật thị giác. Đó là một kỹ thuật cơ bản của dựng phim và cấu trúc chủ đề.

Khác với sự so sánh đơn giản, sự đặt cạnh nhau không phải lúc nào cũng chỉ ra mối liên hệ; nó dựa vào sự cảm nhận của người xem. Hiệu ứng có thể tinh tế hoặc gây sốc tùy thuộc vào khoảng cách giữa hai yếu tố được ghép đôi. Sự đặt cạnh nhau khéo léo tạo cảm giác sâu sắc hơn là tùy tiện; hai yếu tố phải có đủ điểm chung để sự tương phản hoặc song song có ý nghĩa.

Khi hai yếu tố được đặt gần nhau sao cho mối quan hệ giữa chúng được thể hiện rõ nét, kỹ thuật đó được gọi là sự tương phản.