Bilişsel harita, bir ortamın düzeninin zihinsel bir temsilidir. Bir organizmanın, hedef şu anda görünür olmasa bile, yön bulmasını, kestirme yollar kullanmasını ve rotalar planlamasını sağlar.

Edward Tolman, labirentteki farelerin sabit bir dönüş dizisi yerine genel mekansal yapıyı öğrendiklerini gözlemledikten sonra bu kavramı ortaya attı. Tanıdık bir yol engellendiğinde, hayvanlar genellikle uygun bir alternatif seçiyorlardı; bu da bir tür haritaya sahip olduklarını düşündürüyordu. İnsanlarda bilişsel haritalar, binalarda, şehirlerde ve sanal ortamlarda yol bulmayı destekler. Bunlar, doğrudan keşif, önemli noktalar, geometrik düzen ve sokak adları veya haritalar gibi sembolik bilgiler gibi birden fazla kaynaktan oluşturulur.

Hipokampus, memelilerde bilişsel haritalama için kritik öneme sahiptir. Hayvan belirli konumlarda olduğunda yer hücreleri aktifleşir; diğer hücreler ise baş yönünü ve alanın sınırlarını kodlar. Bu sisteme verilen hasar, ciddi yönelim bozukluğuna yol açar. Bilişsel haritaların kalitesindeki bireysel farklılıklar büyüktür ve gerçek dünyadaki navigasyon becerisiyle ilişkilidir.

Bilişsel harita, kafada oluşan bir resim değildir. Danışılabilen, güncellenebilen ve yeni yollar oluşturmak için kullanılabilen esnek bir mekansal modeldir.